“ลมตีขึ้นเบื้องสูง” เป็นคำศัพท์ทางการแพทย์แผนไทยที่หลายคนอาจจะเคยได้ยินจากคนรุ่นพ่อแม่หรือคนรุ่นปู่ย่าตายาย แต่อาการที่ว่านี้ก็ยังพบเห็นได้ในชีวิตประจำวันของคนยุคปัจจุบัน ดังนั้นห้าม้าโอสถจะพามาทำความเข้าใจเกี่ยวกับอาการนี้ว่าคืออะไร? และควรดูแลเมื่อมีอาการอย่างไรดี!
ลมตีขึ้นเบื้องสูงคืออะไร?
ตามหลักการแพทย์แผนไทย “ลม” หมายถึงพลังงานหรือกลไกที่ควบคุมการทำงานของร่างกาย ทั้งการเคลื่อนไหว การไหลเวียนของเลือด การหายใจ และการทำงานของระบบประสาทต่าง ๆ
“ลมตีขึ้นเบื้องสูง” หมายถึงภาวะที่ลมในร่างกายไหลขึ้นไปรวมกันบริเวณศีรษะและส่วนบนของร่างกาย แทนที่จะกระจายอยู่อย่างสมดุลทั่วร่างกาย ทำให้เกิดอาการต่าง ๆ ที่เกี่ยวข้องกับศีรษะและส่วนบนของร่างกาย
อาการของลมตีขึ้นเบื้องสูง
1. วิงเวียนหรือเวียนศีรษะ เป็นอาการที่พบบ่อยที่สุด รู้สึกเหมือนโลกหมุน บางครั้งอาจรุนแรงจนยืนไม่ได้
2. หน้ามืด ตาลาย มองเห็นภาพไม่ชัดเจน มีจุดดำหรือแสงวูบวาบ โดยเฉพาะเมื่อลุกขึ้นยืนเร็ว ๆ
3. ปวดศีรษะ ปวดศีรษะทั้งด้านหน้า ด้านข้าง หรือท้ายทอย บางครั้งรู้สึกตึงทั่วบริเวณศีรษะ
4. แน่นอก ใจสั่นอาจรู้สึกว่าหัวใจเต้นเร็วผิดปกติ หรือมีอาการใจสั่น
5. หายใจไม่สะดวก รู้สึกหายใจติดขัด หรือต้องหายใจลึก ๆ เพื่อให้ได้อากาศเพียงพอ
สาเหตุของลมตีขึ้นเบื้องสูง
ความเครียดและความกังวล
ความเครียดจากการทำงาน การดำรงชีวิต หรือความกังวลเรื่องต่าง ๆ ทำให้ลมในร่างกายไม่สมดุล
การนอนหลับไม่เพียงพอ
การพักผ่อนไม่เต็มที่ทำให้ร่างกายอ่อนล้าและลมไหลเวียนไม่ปกติ
สภาพอากาศ
อากาศร้อนจัด หรือการเปลี่ยนแปลงของสภาพอากาศกะทันหันอาจทำให้ลมภายในร่างกายไม่สมดุลได้
ความเหนื่อยล้าจากการทำงานหนัก
การทำงานหนักเกินกำลังหรือต่อเนื่องเป็นเวลานาน
วิธีการดูแลตนเองเมื่อมีอาการลมตีขึ้นเบื้องสูง
การพักผ่อน
นอนหลับให้เพียงพออย่างน้อย 7-8 ชั่วโมงต่อวัน หลีกเลี่ยงการนอนดึกหรือการนอนไม่เป็นเวลา
การรับประทานอาหาร
รับประทานอาหารให้ครบ 3 มื้อ เลือกอาหารที่มีประโยชน์ หลีกเลี่ยงอาหารรสจัด มันมาก หรือหวานจัด
การจัดการความเครียด
หาวิธีผ่อนคลายที่เหมาะกับตัวเอง เช่น ฟังเพลง อ่านหนังสือ ทำสมาธิ หรือออกกำลังกายเบาๆ
การออกกำลังกาย
ออกกำลังกายเบาๆ อย่างสม่ำเสมอ เช่น เดินเร็ว โยคะ หรือยืดเหยียดร่างกาย
หลีกเลี่ยงสิ่งเร้า
ลดการดื่มเครื่องดื่มที่มีคาเฟอีน เช่น กาแฟ ชา หรือเครื่องดื่มชูกำลัง
การใช้สมุนไพรช่วยบรรเทา
ตามภูมิปัญญาไทย มีสมุนไพรหลายชนิดที่เชื่อว่าช่วยบรรเทาอาการลมตีขึ้นเบื้องสูง โดยเฉพาะยาหอมเทพจิตรที่เป็นตำรับยาโบราณที่มีฤทธิ์เย็น และนำมาใช้กันอย่างยาวนาน
สรุป
ลมตีขึ้นเบื้องสูงเป็นอาการที่เกี่ยวข้องกับความไม่สมดุลของลมในร่างกาย อาการเบื้องต้นคือ วิงเวียน หน้ามืด ปวดศีรษะ และอาการอื่น ๆ ที่เกี่ยวข้องกับศีรษะและส่วนบนของร่างกาย
การดูแลตนเองด้วยการพักผ่อนให้เพียงพอ รับประทานอาหารที่เหมาะสม จัดการความเครียด และการใช้สมุนไพรตามภูมิปัญญาไทย เช่น ยาหอมเทพจิตร อาจช่วยบรรเทาอาการได้ในระดับหนึ่ง
ยาหอมเทพจิตรตราห้าม้าเป็นตำรับสมุนไพรไทยโบราณที่ผสมผสานสมุนไพรหลายชนิดที่มีกลิ่นหอม มีสรรพคุณช่วยปรับสมดุลลมในร่างกายและบำรุงหัวใจ ใช้อมหรือชงดื่มจะช่วยให้รู้สึกดีขึ้นเมื่อมีอาการวิงเวียนหรือหน้ามืด แต่ถ้าหากอาการไม่ดีขึ้นหรือรุนแรงขึ้น ควรปรึกษาแพทย์เพื่อการตรวจวินิจฉัยและรักษาที่เหมาะสม